You are here

Stav Predsedništva Saveza vojvođanskih Mađara

Troje članova kolektivnog predsedništva Mađarskog pokreta: Livia Jo Horti, Žolt Garai i Ferenc Žoldoš pismom traže da se Savet nacionalne sloge mađarskog Parlamenta pozabavi činjenicom da je Ištvan Pastor učestvovao u spomen sednici 25. novembra, na kojoj je govorio predsednik srpske države, obraćajući se rečima zahvalnosti i priznanja Viktoru Orbanu, premijeru Mađarske, jer su odnosi između dve države, premostili istorijski sučeljene stavove oko prošlih bolnih tema, i spremne su da grade budućnost koja pruža sigurnost u regionu.

Troje članova kolektivnog predsedništva – a ne predsedništvo – u pismu konstatuje da je jedino Ištvan Pastor taj koji je, među rukovodstvom Mađara preko granice, izdao teritoriju – nije izrečeno, ali istovremeno odjednom pominjući i mađarsku zajednicu i nastojanja za vojvođanskom autonomijom, jer otcepljenje „Bačke, Banata i Baranje“, koji nisu današnja Vojvodina, što je ne samo iz istorijskog, nego i iz političkog ugla nepromišljeno, ili namerno usko shvatanje.

Kao „završni akord višenedeljne nacionalističke euforije“ opisuje se jednočasovna pomen sednica na kojoj je učestvovao Ištvan Pastor a „Savez vojvođanskih Mađara stao uz one koji svojom politikom daju prostora, čak šire srpski nacionalizam“.

Ovakvim opisom troje članova kolektivnog predsedništva Mađarskog pokreta – bez podrške predsedništva – retorikom se vraća u 90-te godine prošlog veka primerenu vremenu miloševićeve retorike, kao da ne znaju šta znači euforija srpskog nacionalizma – izvrgavaju ruglu vojvođansko selo čije stanovništvo je i fizički progonjeno i stradalo pod euforijom srpskih nacionalista. Nisu bili Mađari, ali to ne umanjuje našu zajedničku, vojvođansku odgovornost koju treba da imamo u interesu očuvanja zajedničkog mirnog života jednih pored drugih. Da ne pominjemo da se izruguju i onim desetinama hiljada koji su spašavajući se pred euforijom srpskih nacionalista napustili rodno tlo. To miloševićevo doba izjednačiti sa jednočasovnom pomen sednicom 25. novembra najgore je poruka u odnosu na evropske standarde i izuzetno istorijsko mađarsko–srpsko pomirenje. Posebno stoga što je predsednik Republike Srbije s poštovanjem i priznavanjem govorio o mađarskom premijeru, o mađarskom narodu, i zajednici vojvođasnkih Mađara, izostavljajući bilo kakvu aroganciju. Događaji od pre sto godina za srpski narod nisu samo ostvarenje veka autonomije, nego i samostalnosti – na račun mađarskog naroda i granica Mađarske, to su istorijske činjenice.

Živeći na rodnom tlu, zajednica vojvođanskih Mađara nosi se sa situacijom u koju ju je stavila prošlost regiona. Na svojoj koži oseća da je raspad na brzinu sklopljene, ali funkcionalne Jugoslavije doveo da ogromnog privrednog zaostajanja, koji je doveo do najmanje 20 godina nazadovanja u odnosu na države u regionu.

Ipak, zajednica vojvođanskih Mađara jedina u karpatskom basenu ima svoju kulturnu autonomiju, očuvani nacionalni identitet zajednice – upotrebu jezika, kulturu, obrazovanje, informisanje – delukrug pitanja u okviru kojeg može donositi samostalne odluke.

Takođe od 2015. godine u okviru programa razvoja privrede, za koji mogu da konkurišu samo vojvođanski Mađari, započeo je i oporavak privrednog zaostajanja. Jasno je da je nemoguće za nekoliko godina nadoknaditi period od dvadeset, odnosno tirdeset godina opterećen ratovima, hiperinflacijom, korupcijom, političkim ubistvima.

Sadašnja srpska vlast, koju jednoznačno sve članice Evropske unije smatraju svojim partnerom, uspela je da državu spasi od propasti. SVM je uz pomoć materijalne podrške mađarske vlade započeo proces privrednog oporavka mađarske zajednice, i kupovinu kuća mladim porodicama.

Ukoliko bi troje članova kolektivnog predsedništva Mađarskog pokreta to kritikovao, to bi bila politička akcija. Ali su se iz neznanja, ili vrlo svesno uputili na mnogo opasniji teren.

Ono što troje članova kolektivnog predsedništva Mađarskog pokreta – a ne predsedništvo – razume u vezi 25. novembra pokazuje nepravičnost i isključivost prema duhu mađarske zajednice koja se pre 100 godina pokazala u ponižavajućem ratnom porazu.

Članovi kolektivnog predsedništva Mađarskog pokreta – a ne predsedništvo – u ovom istorijskom događaju vide huškanje, istorijski revizionizam, ponegde uključuju i elemente političkog revizionizma i rečenicama sa aluzijama na iredentizam, ovim pismom su se uputili na opasan i neprihvatljiv pravac.

Snažno pozivamo Liviu Jo Horti, Žolta Garaija i Ferenca Žoldoša da prekinu ovu vrstu govora ne samo u javnosti, ne samo u javnim i otvorenim pismima, nego i u njima samima. U proteklim decenijama u Vojvodini mir i spokoj sačuvan je samo zahvaljujući onima koji su se uzdržavali od ekstremnih stavova i osuđivanja nacija.

Prošao je 25. novembar, ali je pred nama 4. jun 2020. Ukoliko nastave u ovom stilu, osramotiće Mađare u Evropi, neće osramotiti samo sebe, ne samo Mađarski pokret, ne samo vojvođanske Mađare, nego i one karpatske Mađarske koji se bore za svoje škole, one u Erdelju koji se bore za mađarske nazive mesta i službenu upotrebu mađarskog jezika. I ne u poslednjem redu, osramotiće ono zajedništvo koje je počelo 2010. godine preko granice u duhu dobrosusedske saradnje.

Za istoriju, za istorijske težnje, u prostoru punom bolne istorije, iz mađarskog ugla za sto godina i mnogo ponižavajućih istorijskih odluka, dok se sadašnji mađarsko-srpski odnosi izgrađuju na međusobnom poštovanju i razumevanju, samo tako je moguće delovati da se pred očima ima interes jedinstvene mađarske nacije, i u okviru nje vojvođanskih Mađara, ali da svoju budućnost gradimo na rodnom tlu sa svima onima sa kojim zajedno živimo.

Troje članova kolektivnog predsedništva, Livia Jo Horti, Žolt Garai i Ferenc Žoldos ne razumeju istorijske rane, niti izazove budućnosti i iz neznanja, ili sa namerom, huškaju i ne samo za ovdašnje Mađare i Srbe, nego za sve nacije koje ovde žive koriste zastrašujuću i neprihvatljivu retoriku. U periodu koji je pred nama to ne može sebi da dozvoli čak ni Mađarski pokret.

Ne može se raspravljati o svemu, naš stav je konačan i odbijamo svako iskaz koje ugrožava mađarsku zajednicu politički i u ostvarivanju identiteta, a našu decu izlaže svim, čak u većinskoj zajednici mogućim huškačima.