You are here

Pravouganonik

Procenjuje se da 10% od ukupnog broja stanovništva u opštini Zrenjanin čine Mađari. Najviše njih živi u Mužlji, ostali u gradu, odnosno u Mihajlovu, Belom Blatu i Lukinom selu. Osnovni problem koji se tiče obrazovanja je da na teritoriji celog grada od svih osnovnih škola jedino u Sonji postoje mađarska odeljenja, a od svih obdaništa, jedino u Kolibriju postoji mađarska grupa.

Treba znati da se u Zrenjaninu do ‘90-tih godina nastava na mađarskom jeziku odvijala u tri škole. Kasnije je izvršen jedan program racionalizacije i sve učenike su prebacili u školu u centru. Pošto Mađari žive rasuto na teritoriji grada, mnogi roditelji nisu bili voljni da sa oduševljenjem prihvate troškove i zamor svakodnevnih  putovanja dece, a naročito onih iz nižih razreda.  Od tada je konstantno opadao  broj mađarske dece u Sonji. U naše vreme (i ne tako davno, pošto sam od ’89 do ’97 bila osnovac), pored odeljenja u Mihajlovu, je u gradu postojalo još po dva odeljenja sa lepim brojem učenika po generaciji. Danas od prvog do osmog razreda postoji samo po jedno mađarsko odeljenje, u proseku sa po 12-13 dece.

 

Godinama je obezbeđen besplatan prevoz za đake ove škole. Od 1998. godine decu prevozi kombi Udruženja za pomoć učenicima, koji funkcioniše uglavnom zahvaljujući sredstvima iz projekata. Od ove godine saobraća 3 kombija, uz pedagošku pratnju, a ovu uslugu plaća Nacionalni savet Mađara, dakle besplatan je za decu.

U proteklih nekoliko godina je ministarstvo više puta planiralo da spoji odeljenja. Pisali smo molbe, vodili razne bitke, ali škola je opstala. Orni tim joj stalno radi, Nacionalni savet Mađara puno pomaže, proglasili su školu za instituciju od posebnog značaja.

Savez vojvođanskih Mađara razume ozbiljnost problema, i pomažemo u pronalaženju mađarskih đaka, trudimo se da ubedimo roditelje, da je jedina ispravna odluka da decu upišu u mađarsku školu. Naime, postoji bezbroj situacija da se dete koje pohađa srpsko odeljenje roditeljima Mađarima odraća na srpskom. I ovo se dešava samo zbog toga što bi roditelji voleli da “olakšaju” prilagođavanje svog deteta. Ne znaju da dete uzalud upisuju u srpsko odeljenje, pošto bi mu zapravo bilo mnogo lakše da uči na svom maternjem jeziku, jer svi mi razmišljamo i sanjamo na svom maternjem.

Sećam se, u šestom razredu sam pobedila na opštinskom takmičenju iz matematike, pa sam dobila priliku da svake subote učim zajedno sa ostalim mladim talentovanim matematičarima našeg grada. U matematičkoj školi se nastava odvijala na srpskom, ali sam se trudila da se držim. I držala sam se, sve dok jedan zadatak nije počeo sa „Stranice pravougaonika su…” Nisam znala da počnem rešavanje zadatka, jer nisam tačno znala šta je “pravougaonik”. Ostali su mi se smejali. Zamolila sam nastavnika da mi nacrta to i među prvima sam rešila zadatak.

Deca i inače nauče jezik okoline, pošto postoje mnogobrojne mogućnosti za to. A poznavanje maternjeg jezika im kasnije omogućava mnoge prednosti. Kao student sam jedan semestar provela u Beču i bila sam veoma iznenađena koliko interesovanje su na tamošnjem Ekonomskom Fakultetu mladi Austrijanci pokazali prema učenju mađarskog   jezika. Mađarska je zemlja članica Evropske unije, većina preduzeća i banaka u Austriji vrednuje poznavanje jezika istočnog suseda.  Bilo bi dobro kada bi to shvatili i ovdašnji roditelji, koji imaju mogućnost da ovde, u Srednjem Banatu, svoju decu obrazuju na mađarskom jeziku.

Ne zaboravimo, uzalud nam uspeva da otvorimo odeljenje sa manjim brojem učenika od zakonom propisanog, bez ijednog učenika nam ne može uspeti.